logo







Cách đọc Unicode



Chuyển tải Acrobat Reader

Phu Luc II, PDF
Phu Luc IIB, PDF


Phụ Lục II

Bảng Thuật Ngữ
Thư Viện Học

Bảng thuật ngữ này bao gồm định nghĩa của một số từ quan trọng về biên mục (tổng kê) dùng trong những quy tắc này. Các từ này chỉ được định nghĩa trong ngữ cảnh của những quy tắc đó. Đối với những định nghĩa của những thuật ngữ khác, xin tham khảo Bộ Quy Tắc Biên Mục của Khối Anh-Mỹ (AACR2) hay các tự điển thuật ngữ tiêu chuẩn về thư tịch học và thư viện học hoặc những từ điển kĩ thuật khác. [Thí dụ: ALA Tự Điển Giải Nghĩa Thư Viện Học và Tin Học Anh-Việt / Heartsill Young, chủ biên; Phạm Thị Lệ-Hương, Lâm Vĩnh-Thế, Nguyễn Thị Nga, dịch. Tucson, AZ: Galen Press, 1996.]

access point Điểm truy dụng Một tên, nhan đề, từ, hay nhóm từ được dùng làm điểm truy dụng và nhận diện trong các cơ sở dữ kiện thư tịch (thư mục). Xem thêm Heading.

accompanying material Tài liệu đi kèm Tài liệu được phát hành cùng với, và có chủ ý sử dụng cùng với tài liệu đang được làm biên mục (tổng kê).

added entry Bản mô tả (Tiểu dẫn) phụ Một bản mô tả (tiểu dẫn), khác hơn bản mô tả (tiểu dẫn) chính, từ đó một tài liệu được biểu hiện trong thư mục (mục lục). Xem thêm Main entry.

alternative title Phó đềPhần thứ hai của một nhan đề chính bao gồm hai phần nối với nhau bằng một từ "hay" hoặc một từ tương đương trong một ngôn ngữ khác (thí dụ: Crushed violet, or, A servant girl's tale).

 

analytical entry Bản mô tả (Tiểu dẫn) phân tích Một bản mô tả (tiểu dẫn) dùng cho một phần của toàn một tác phẩm cũng đã được làm bản mô tả (tiểu dẫn).

anonymous Tác phẩm vô danh Chỉ các tác phẩm mà tác giả không được biết.

area Vùng Từ này chỉ một đoạn chính trong phần mô tả thư tịch (thư mục) (xem quy tắc 0C). Xem thêm Element.

art original Nguyên tác nghệ thuật.

atlas Tập địa đồ Một quyển bao gồm những bản đồ, những trang minh họa, những trang chạm, những bảng dữ kiện, v.v..., gồm hay không gồm văn bản mô tả. Một tập địa đồ có thể là một ấn phẩm độc lập, hay nó có thể được phát hành kèm với một hay nhiều quyển văn bản.

author Tác giả Một nhân vật chịu trách nhiệm chính về tri thức cũng như về nghệ thuật của một tác phẩm.

author/title added entry Xem Name/title added entry.

author/title reference. Xem Name/title reference.

catalogue Mục lục (Thư mục) Một danh sách của tài liệu thư viện bao gồm một phần, toàn phần sưu tập của thư viện, hay những sưu tập của một nhóm thư viện, được sắp xếp theo một kế hoạch xác định.

chart Biểu đồ Một tờ giấy mờ chứa đựng đồ thị, bảng dữ kiện (thí dụ, biểu đồ gắn trên tường).

chief sourse of information Nguồn thông tin chính Nguồn thông tin có trong một tác phẩm được sử dụng như là một nguồn tài liệu từ đó dữ kiện đã được dùng để mô tả thư tịch.

collaborator Người cộng tác Một người cộng tác làm việc với một hay nhiều người khác để hoàn thành một tác phẩm. Đối với những người cộng tác cùng cung cấp đồng đều trong công việc hoàn tất tác phẩm, xin xem quy tắc 25. Đối với những người cộng tác vào những việc khác nhau trong việc hoàn thành tác phẩm chẳng hạn như người nghệ sĩ vẽ tranh, và nhà biên khảo văn bản, xin xem quy tắc 27. Xem thêm Joint author, Mixed responsibility, Shared responsibility.

collective title Nhan đề chung Một nhan đề chính của một tài liệu thư viện gồm hai hay nhiều tác phẩm.

coloured illustration Minh họa màu Từ này chỉ một minh họa vẽ bằng hai hay nhiều màu.

compiler Người biên soạn, Người kết tập Một nhân vật làm công việc sản xuất ra một sưu tập bằng cách gom góp các tác phẩm của hai hay nhiều tác giả cá nhân hay tác giả đoàn thể. Xem thêm Editor.

compound surname Họ kép Một họ gồm hai hay nhiều tên riêng, đôi khi được viết nối nhau bằng dấu gạch nối.

conference Hội nghị 1. Một cuộc họp với mục đích bàn cãi và/hoặc hành động về một đề tài. 2. Một cuộc họp về quy tắc hay nội bộ của các đại diện của hội đoàn.

container Vật đựng tài liệu Hộp đựng, bao đựng Một hộp hay bao ,v.v... trong đó một vật liệu thường được cất vào.

corporate body Hội đoàn Một tổ chức hay một nhóm người được nhận biết bằng một danh xưng đặc biệt (thí dụ, một hội đoàn, một chính phủ, một cơ quan chính phủ, một đoàn thể tôn giáo, một giáo xứ địa phương, một hội nghị).

cross-reference. Xem Reference.

diorama Tranh tầm sâu Một biểu hiện ba chiều của một cảnh vật được tạo ra bằng cách để những vật thể, những hình ảnh, v.v... ở phía trước của một bối cảnh hai chiều.

distributor Nhà phát hành Một người hay một cơ quan đại diện (khác hơn là nhà xuất bản) làm công việc tiếp thị cho một tác phẩm.

edition: books, etc. Ấn bản (Lần xuấn bản) của sách, v.v... Tất cả những bản của một tác phẩm được sản xuất và phát hành với cùng một khuôn mẫu và do cùng một thực thể.

edition: computer files Ấn bản (Lần xuấn bản) của nhu liệu điện toán Tất cả những bản sao chứa đựng cùng một nội dung và do cùng một thực thể phát hành.

edition: unpublished items Ấn bản (Lần xuấn bản) của một tài liệu không xuất bản Tất cả những bản được làm ra từ một bản chính (thí dụ, bản chính và bản sao từ giấy than của bản chính của một bản thảo; một bản sao của một băng hình do cá nhân tự quay lấy).

edition: other materials Ấn bản (Lần xuấn bản) của những tài liệu khác Tất cả những bản sao của một tác phẩm được sản xuất từ một bản gốc và do cùng một thực thể phát hành.

editor Giám đốc biên tập, Soạn giả Một người sửa soạn các tác phẩm của các tác giả để được in thành sách. Xem thêm Compiler.

elementThành phần Một từ, một nhóm từ hay một nhóm kí tự biểu hiện cho một đơn vị đặc thù của thông tin thư tịch (thư mục) và tạo thành một phần của vùng mô tả. Xem thêm Area.

entry Bản mô tả (Tiểu dẫn) Một kí lục (biểu ghi) của một tác phẩm trong thư mục. Xem thêm Heading.

filing title Xem Uniform title.

filmstrip Phim đứng Một đoạn phim gồm có những hình ảnh liên tục được làm với mục đích trình chiếu từng ảnh một trong một thời gian hạn định.

flash card Thẻ nhắc nhở, Thẻ chớp nhoáng Một thẻ hay một vật liệu có chữ, số, hay hình ảnh được in mờ với mục đích trình bày một cách chớp nhoáng.

gameTrò chơi Một bộ tài liệu được làm thành trò chơi với mục đích giải trí theo một số quy luật của trò chơi.

general material designation Định danh tài liệu tổng quát Từ này dùng để chỉ một nhóm tài liệu bao quát trong đó một tác phẩm thống thuộc (thí dụ, "đĩa hay băng âm thanh"). Xem thêm Specific material designation.

globe Địa cầu Một mô hình của thiên thể được phác họa trên mặt của một quả cầu.

heading Tiêu đề Một tên gọi, một từ, hay một nhóm từ, được đặt tại ngay phần đầu của bản mô tả mục lục (tiểu dẫn thư mục) để cung cấp một điểm truy dụng của thư tịch (thư mục). Xem thêm Access point.

impression Số sách in ra trong một lần in Tất cả những bản của một ấn bản của cuốn sách, v.v..., được in ra trong một lần in. Xem thêm Reprint.

International Standard Book Number (ISBN) Xem Standard Number.

International Standard Serial Number (ISSN) Xem Standard Number.

item 1. Một vật thể (sách, bản đồ, bản thảo, đĩa/băng âm thanh, phim, hồ sơ điện toán, v.v...) hay một bộ những vật thể được tạo thành cơ sở cho một mô tả thư tịch (thư mục). 2. Một biểu hiệu vật chất của một tác phẩm.

joint author Đồng tác giả, Tác giả hợp biên. Một tác giả có chung trách nhiệm trong một tác phẩm. Xem thêm Shared responsibility.

key-title Nhan đề then chốt, Nhan đề khóa Một tên gọi đặc thù được Hệ Thống Quốc Tế Quản Trị Dữ Kiện Của Ấn Phẩm Liên Tục (International Serials Data System (ISDS)) cung cấp. Nhan đề then chốt (nhan đề khóa) có thể khác biệt với nhan đề chính của ấn phẩm liên tục.

kit Bộ 1. Một tác phẩm bao gồm hai hay nhiều loại tài liệu khác nhau, không tài liệu nào được coi như nổi bật hơn tài liệu kia, cũng được gọi là Bộ Tài Liệu Truyền Thông Đa Dạng. 2. Một tài liệu bao gồm trong một gói vật liệu (thí dụ, "bộ vật liệu dùng trong phòng thí nghiệm", một bộ thẻ sinh hoạt.

main entry Bản mô tả (Tiểu dẫn) chính Một bản mô tả (tiểu dẫn) thư mục (mục lục) từ đó điểm truy dụng thư tịch là tiêu đề chính. (Xem quy tắc 21-28). Xem thêm Added entry.

manuscript Bản thảo Một văn bản, bài viết nhạc, bản đồ, v.v... được vẽ lên, hay được viết bằng tay, đánh máy, hay do máy điện toán in ra.

masthead Cột đề tự, Minh xác về tên và quyền sở hữu báo Một minh xác về tên, quyền sở hữu, ban chủ biên, v.v... của một nhật báo hay ấn phẩm định kì. Trong trường hợp của nhật báo, phần này thường ghi ở trang xã luận hay ở phần đầu của trang thứ nhất. Trong trường hợp của ấn phẩm định kì, phần này thường thấy ở trang mục lục.

microform Vi phẩm Bất cứ một phương tiện truyền thông nào, vật thể trong suốt hay mờ, trên đó chứa đựng những vi ảnh. Vi phẩm bao gồm vi phim, vi thẻ, vi thẻ mờ, v.v...

microscope slide Tiêu bản kính hiển vi Một miếng kính đựng những vi thể được dùng để soi bằng kính hiển vi hay bằng máy chiếu hiển vi.

mixed authorship Xem Mixed responsibility.

mixed responsibility Trách nhiệm hỗn hợp Một tác phẩm thuộc loại trách nhiệm hỗn hợp là một tác phẩm do nhiều người khác nhau, hay nhiều hội đoàn cùng đóng góp công sức về tri thức cũng như nghệ thuật cho việc hoàn thành tác phẩm nhờ sự thực hiện nhiều hoạt động khác nhau (thí dụ, phóng tác hay minh họa một tác phẩm do một tác giả khác viết ra). Xem thêm Shared responsibility.

model mô hình Một vật nổi ba chiều dùng để biểu hiện cho một vật thể.

monograph Đặc khảo, Chuyên khảo Một tài liệu không phải là một ấn phẩm liên tục. Một đặc khảo có thể là một phần của một tác phẩm chưa hoàn tất, hay đã hoàn tất, hay có ý định sẽ được hoàn tất, được đánh số phần riêng biệt.

multimedia item Xem Kit (đ.n.1)

multipart item Bộ đặc khảo đa phần Một đặc khảo gồm có hai hay nhiều phần. Xem thêm Monograph.

name/title added entry Bản mô tả (Tiểu dẫn) phụ theo tên/nhan đề Một bản mô tả (tiểu dẫn) phụ với một điểm truy dụng bao gồm tên tác giả hay hội đoàn và nhan đề của tác phẩm.

name/title reference Tham chiếu theo tên/nhan đề Một tham chiếu trong đó một hay cả hai thành

name/title reference Tham chiếu theo tên/nhan đề Một tham chiếu trong đó một hay cả hai thành phần bao gồm tên của tác giả hay hội đoàn và nhan đề của tác phẩm.

other title information Thông tin khác về nhan đề Bất cứ một nhan đề nào khác hơn là nhan đề chính, nhan đề phụ, hay nhan đề song song (thí dụ, phụ đề). Thông tin khác về nhan đề không bao gồm những dạng khác biệt của nhan đề chính (thí dụ như nhan đề trên gáy sách, nhan đề trên áo sách).

parallel title Nhan đề song song Nhan đề chính của một tác phẩm viết bằng một ngôn ngữ khác và/hoặc là lời ghi nhận trên vùng ghi chú về nhan đề và trách nhiệm của tác phẩm (xem quy tắc1D).

part Phần Một trong những đơn vị trong đó một tác phẩm đã được tác giả, nhà xuất bản, và nhà sản xuất phân chia.

personal author Xem Author.

picture Hình ảnh Một vật thể hai chiều có thể nhìn thấy bằng mắt thường. Nên dùng từ này để định danh tài liệu chuyên biệt (xem quy tắc 5B) khi một từ chuyên biệt hơn (thí dụ, "nguyên tác nghệ thuật," "hình ảnh") không thích hợp.

predominant name Tên thường dùng Một tên hay một hình thức của tên tác giả hay hội đoàn xuất hiện thường xuyên nhất trên các tác phẩm của tác giả hay tác phẩm của hội đoàn hoặc trên những nguồn liệu tham khảo.

pseudonym Bút hiệu,Bút danh Một tên được tác giả dùng, để viết tác phẩm của mình.

realia Vật thực Từ này dùng để định danh tài liệu tổng quát (xem quy tắc 1C) dành cho những vật thực (vật tạo tác, hay vật mẫu) chứ không phải là những vật được sao lại.

reference 1. Tham chiếu "xem" là một hướng dẫn từ một hình thức của một tên gọi hay một nhan đề

tới một tên gọi hay nhan đề khác. 2. Tham chiếu "xem thêm" là một hướng dẫn từ một điểm truy dụng này tới một điểm truy dụng khác. Xem thêm Name/title reference.

reference sourcesNguồn liệu tham khảo Những ấn phẩm (không cứ phải là tác phẩm tham khảo) từ đó những nguồn thông tin có thẩm quyền có thể nhận được.

related bodyCơ quan (Hội đoàn) liên hệ Một hội đoàn có liên hệ với cơ quan hay hội đoàn khác hơn là cơ quan hay hội đoàn phụ thuộc. Những cơ quan (hội đoàn) liên hệ gồm có những hội đoàn được một hội đoàn này sáng lập ra, nhưng nó không bị hội đoàn sáng lập kiểm soát; những hội đoàn cung cấp tài chính và/hoặc trợ cấp cho những hội đoàn khác, chẳng hạn như những "hội bạn của" nhóm; những hội đoàn nào mà hội viên là những hội viên của các hội đoàn khác, chẳng hạn như hội nhân viên cơ quan, hội cựu nhân viên cơ quan.

reprint 1. Bản tái bản Một bản của một cuốn sách, v.v... được làm từ khuôn mẫu của bản chính. 2. Kì tái bản của một cuốn sách với nội dung của văn bản không thay đổi.

romanization Chuyển sang mẫu tự (chữ cái) La-tinh Sự hoán chuyển những từ ngữ không viết bằng mẫu tự La-tinh sang mẫu tự La-tinh.

section (serial)Phần của ấn phẩm liên tục Một phần của một ấn phẩm liên tục được xuất bản riêng hẳn với phần chính.

serial Ấn phẩm liên tục Ấn phẩm được xuất bản bằng bất cứ phương tiện nào, được phát hành đều đặn (thường mang những kí hiệu là những con số hay theo ngày tháng) và có dụng ý phát hành vô hạn định. Ấn phẩm liên tục bao gồm ấn phẩm định kì, nhật báo; niên san

(bản phúc trình, niên giám, v.v...); tập san, hồi kí, biên bản, bản đúc kết, kỉ yếu hội nghị và những tùng thư đặc khảo.

series Tùng thư Một nhóm những ấn phẩm riêng biệt có liên hệ với nhau bằng một sự kiện là mỗi một đơn vị thư tịch (thư mục) có mang riêng một nhan đề, nhưng cũng mang thêm nhan đề đồng nhất cho cả nhóm.

shared responsibility Trách nhiệm chung Phương thức hợp tác giữa hai hay nhiều tác giả hay hội đoàn để thực hiện cùng một hoạt động trong mục đích tạo lập ra nội dung tri thức và nghệ thuật của một đơn vị thư tịch (thư mục). Xem thêm Collaborator, Joint author.

slidePhim miếng Vật trong suốt, thường được bỏ vào một khung trên đó hình ảnh hai chiều được chiếu lên hay xem qua một máy xem phim miếng.

specific material designation Định danh tài liệu chuyên biệt Một từ được dùng để chỉ một loại đặc biệt của một tài liệu (thí dụ, "đĩa âm thanh"). Xem thêm General material designation.

spine titleNhan đề gáy sách Một nhan đề trên bìa gáy của sách.

Standard NumberSố tiêu chuẩn Số Tiêu Chuẩn Quốc Tế (International Standard Number) (ISN) (thí dụ, Số Sách Theo Tiêu Chuẩn Quốc Tế (Internatinal Standard Book Number (ISBN), Số Ấn Phẩm Liên Tục Theo Tiêu Chuẩn Quốc Tế (International Standard Serial Number (ISSN)), hoặc bất cứ số nào được cơ quan quốc tế công nhận là số duy nhất để nhận diện một tác phẩm.

statement of responsibility Minh xác về trách nhiệm Một minh xác được chuyển nhận từ một tác phẩm đang được mô tả, liên hệ đến những tác giả hay hội đoàn sản xuất ra tác phẩm đó hay liên hệ đến những tác giả hay hội đoàn chịu trách nhiệm về nội dung của tác phẩm.

subordinate body Cơ quan (Hội đoàn) phụ thuộc Một hội đoàn được coi như thành phần hành chính của một hội đoàn lớn hơn.

subseries Tiểu tùng thư Một tùng thư nhỏ có trong một tùng thư khác.

subtitle Xem Other title information.

supplement Phần Bổ Sung, Phụ Trương, Phụ lục Một tác phẩm riêng được phát hành để bổ sung và cập nhật cho một tác phẩm đã phát hành trước đó.

supplied title Nhan đề bổ sung, Tên sách đặt thêm Một nhan đề được biên mục (tổng kê) viên cung cấp cho một tác phẩm không có nhan đề chính.

technical drawing Họa đồ kĩ thuật Một họa đồ làm ra để dùng trong một bối cảnh kĩ thuật (thí dụ ngành công trình (kĩ sư)).

title Nhan đề Một từ, nhóm từ, kí tự, hay nhóm kí tự được dùng để định danh cho một tác phẩm.

title page Trang nhan đề Một trang đặt tại phần đầu hay gần phía đầu của một cuốn sách, một tập địa đồ, một tập nhạc, v.v... có mang một nhan đềtitle Nhan đề Một từ, nhóm từ, kí tự, hay nhóm kí tự được dùng để định danh cho một tác phẩm.

title page Trang nhan đề Một trang đặt tại phần đầu hay gần phía đầu của một cuốn sách, một tập địa đồ, một tập nhạc, v.v... mang một nhan đề chính. Trang nhan đề không bao gồm trang phía sau của tờ nhan đề (đôi khi còn được gọi là trang mặt sau của trang nhan đề).

title proper Nhan đề chính Tên chính yếu của một tác phẩm, bao gồm nhan đề phụ hay phụ đề nhưng không bao gồm nhan đề song song, hay những thông tin khác của nhan đề.

transparency Giấy trong suốt Một tờ giấy thuộc loại vật liệu trong suốt mang những hình ảnh và được dùng để chiếu bằng máy chiếu hay hộp sáng. Nó có thể được lồng vào trong một khung.

uniform title Nhan đề đồng nhất Nhan đề dùng để nhận diện, trong mục đính làm biên mục (tổng kê), một tác phẩm đã xuất hiện dưới nhiều nhan đề khác nhau.

Trỡ về đầu trang


Liên lạc, xin gởi thư điện tử leaf-vn@leaf-vn.org
LEAF-VN giữ bản quyền, copyright (C) 1999-2004